Amerika'ya 4 Koldan Abluka - İzmir Haberleri İzmir Son Dakika İzmir Gündem

Ana Sayfa

DÜNYA

GÜNDEM

Yazı Boyutu : 12 Punto

Ana Sayfaya Dön

Amerika'ya 4 Koldan Abluka

06 Mart 2010, 11:24

Siyasi Devlet Bakanı Çağlayan'ın 19 Mart'ta ABD'ye yapacağı ziyaretin ikinci kez ertelenmesi gündemde. Başbakan Erdoğan'ın 11-14 Nisan'daki Nükleer Güvenlik Zirvesi'ne katılımıyla ilgili nihai karar pazartesi netleşecek.

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin 1915 Olaylarının soykırım olarak tanınmasını öngören tasarıyı kabul etmesinin yankıları sürüyor. Tepki çeken karar üzerine Ankara, siyasi, stratejik, ekonomik ve askeri boyutları içeren çok yönlü bir plan geliştirdi. Tasarının Temsilciler Meclisi gündemine alınmaması ve Obama yönetiminin devreye girmesi için hem ABD hem de Ermenistan üzerinde baskının artırılması kararlaştırıldı.
Bu amaçla Dışişleri Bakanlığı'nda hazırlanan olası siyasi, ekonomik, stratejik ve askeri kozlar, 8 Mart Pazartesi günü yapılacak. İşte Ankara'nın üzerinde çalıştığı 4 boyutlu plan:
SİYASİ: Washington Büyükelçisi Namık Tan ilk uçakla Türkiye'ye doğru yola çıktı. Devlet Bakanı Zafer Çağlayan'ın 19 Mart'ta ABD'ye yapacağı ziyaretin 2. kez ertelenmesi gündemde. Başbakan Erdoğan'ın 11-14 Nisan'daki Nükleer Güvenlik Zirvesi'ne katılımı planlanıyor. Ancak nihai değerlendirme 8 Mart Pazartesi günkü Bakanlar Kurulu'nda yapılacak.
EKONOMİK: İki ülke ticaret ve ekonomi bakanlıkları arasında devam eden çalışmaların takvimi gözden geçirilecek. Türkiye'nin ABD'den ithalatında önemli yer tutan hava taşıtları ile uçak parçaları, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, silah ve mühimmat, hurda demir-çelik, sigara ve tütün, hububat, pamuk ve gübre gibi kalemlerde alternatifler belirlenecek. Tasarı sırasında Türkiye lehine etkin rol oynayan ABD'li işadamları ile işbirliği sürecek.
STRATEJİK: Başta enerji politikaları olmak üzere Rusya ile yakınlaşma süreci devam edecek. Bu amaçla dün Dışişleri Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu ve yardımcısı Ünal Çeviköz, Moskova'ya gitti. Enerji Bakanlığı da Dışişleri Bakanlığı ile bir araya gelerek enerji politikasında alternatifleri masaya yatırdı. Rusya ile enerji alanında yeni işbirliği imkanlarına kapıyı açacak olan Ankara, Moskova'nın Erivan üzerinde de etkisini artırmasını isteyecek.
ASKERİ: Askeri işbirliğinin masaya yatırılması, Kongre sürecine göre son aşamada ele alınacak. Afganistan'da ABD'ye desteğin kesilmesi beklenmiyor. Ancak nükleer santral ihalesi başta olmak üzere savunma ihaleleri gözden geçirilecek. Hava sahası kullanımı, NATO çerçevesinde Türkiye üslerindeki faaliyetlerin kısıtlanması, Habur sınırından Irak'taki Amerikan birliklerine yakıt ikmalinin durdurulması masada. Türkiye'nin tezlerinin anlatılmasında en önemli desteği veren Boeing, Lockheed Martin, United Technologies gibi şirketlerin, Kongre üyeleri üzerindeki etkilerini artırması istenecek.

Şimdi Ne Olacak?
* Kabul edilen tasarı şu an Dış İlişkiler Komitesi'nde. Komite Başkanı Howard Berman'ın oylamadaki tutumu göz önüne alınırsa, tasarıyı kısa sürede Genel Kurul'a göndermesi beklenebilir. Ancak oy farkının düşük olması bu süreci geciktirebilir. Bu aşamadan sonra top ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'ye geçecek.
* Pelosi tasarıyı gündeme alır ve 24 Nisan'a kadar oylatmak isterse Ankara, bu tavrı, devreye girmediği için hayal kırıklığı yaşatan Obama'nın Türkiye'yi gözden çıkartması olarak yorumlayacak. Ancak buna ihtimal verilmiyor.
* Türkiye daha önceki oylamalarda Yahudi lobisiyle birlikte hareket ediyordu. Bu defa Yahudi kökenli vekiller destek vermedi. Ankara, onun yerine ABD'deki Türk lobisini ilk defa örgütlü şekilde devreye soktu.
* Ankara'ya gelecek olan Büyükelçi Tan'ın uzun süre Ankara'da kalması beklenmiyor. Hedef Tan ile birlikte atılacak adımlar gözden geçirildikten sonra ABD'ye tahmini 10 gün içinde dönmesi.

Geniş Yankı Buldu
Ermeni iddialarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nde kabul edilmesinin dış basında geniş yankı buldu.
New York Times (ABD): Kararın Türkiye'yi gücendirmesi ve Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecini tehlikeye atması muhtemel.
Jerusalem Post (İsrail): Türkiye ilk kez İsrail'in desteğini istemedi.
BBC (İngiltere): Oylama Türkiye'yi sinirlendirdi.
Press TV (İran): Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, ABD'ye tepki gösterdi.
Times (İngiltere): Rusya da soykırımı kabul ediyor, ama Türkiye enerji tedarikçisine tepki göstermiyor.
Le Figaro (Fransa): Ankara ile Washington arasında soğuk rüzgarlar esiyor.
Yeni Müsavat (Azerbeycan): Amerika'dan Türk dünyasına ihanet. ABD soykırım Ankara'yı Dağlık Karabağ sorunu koşulundan vazgeçerek Ermenistan sınırını açmaya zorluyor. Ancak Türkiye'nin sert tepkisi ABD'nin planlarını bozabilir.
Financial Times (İngiltere): Obama'nın Türkiye stratejisi zarar görüyor.

Erdoğan: Bu Siyasi Bir Karar
Başbakan Erdoğan Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nden Ermeni iddalarına ilişkin tasarının geçtiği oylamayı "Bir komediydi. Bu bir siyasi karar" sözleriyle değerlendirdi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nde Ermeni iddialarına ilişkin tasarının kabul edilmesine ilişkin ilk yorumu "Oylama bir komediydi, bu bir siyasi karar" şeklinde oldu.
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin, Türkiye tarafından sert bir tepkiyle karşılanan kararı, dünkü AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısının da ana gündem maddesini oluşturdu. Karara verilecek tepki, bundan sonraki yol haritası ve Ermenisan ile ilişkilerin masaya yatırıldığı toplantıda Başbakan Erdoğan'ın, "Oylama bir komediydi, bu bir siyasi karar" değerlendirmesini yaptığı öğrenildi. Başbakan Erdoğan'ın AK Parti Genel Merkezi'nin karşısındaki Başyazıcıoğlu Camii'nde kıldığı cuma namazı sonrasında da devam eden toplantıda AK Parti kurmayları da konuya ilişkin görüşlerini Başbakan'la paylaştı.

"Bu Kararla Yol Alamayız"
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, sözde soykırımın tanınmasını öngören tasarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nde kabul edilmesinin ardından hem Erivan'ı hem de Washington'u uyardı: "Bu kararlarla hiçbir yol alamayız." Dün sabah düzenlediği basın toplantısında Bakan Davutoğlu, Türkiye'nin Ermenistan ile imzalanan protokolleri "baskı altında onaylamayacağını" vurguladı. "Biz Ermenistan ile protokolleri imzalarken istedik ki, acılarımızı paylaşalım, adil bir hafıza oluşturalım, geleceğe güzel bir miras bırakalım" diyen Davutoğlu, üçüncü tarafların müdahalesinin normalleşmeyi imkansız hale getireceğini söyledi.

Yeni Asır